Module oppervlaktewater

In het programma van wensen van het NHI is de ambitie uitgesproken om hydrologische toolbox te maken waarmee op elk gewenst schaalniveau modellen gemaakt kunnen worden. Om dit mogelijk te maken moeten data en tools op een eenduidige en flexibele manier worden ontsloten. Een belangrijke schakel voor de hydrologische modellering zijn de data voor het oppervlaktewater. Met de NHI module oppervlaktewater worden de benodigde gegevens van het oppervlaktewatersysteem op een eenduidige en reproduceerbare manier beschikbaar gemaakt voor het toepassen van verschillende modelconcepten.

In het voorjaar van 2016 is de eerste stap gerealiseerd: het definiëren van het datamodel van, en het opzetten van een workflow naar de hydrologische database voor oppervlaktewater. De in het waterbeheer gehanteerde gegevensstandaard DAMO is als basis gebruikt voor de definitie van het datamodel. Ten opzichte van DAMO is ten behoeve van de modellering van grondwater en oppervlaktewater een aantal aanpassingen verricht, zoals het toevoegen van sturingsinformatie. Het aangepaste datamodel wordt daarom ook wel "HYDAMO" genoemd.

NHI_fig1.png

De workflow is in figuur 1 weergegeven. Voor de NHI module oppervlaktewater wordt gebruik
gemaakt van open datastandaarden. Het datamodel is vertaald in een PostgreSQL database. Om
gegevens van bronhouders, waterschappen en Rijkswaterstaat, in de hydrologische database te
krijgen wordt GML als uitwisselformaat gebruikt. Ter controle van de data worden XSD-stylesheets
gebruikt. De conversie van brongegevens naar het uitwisselformaat en van de PostgreSQL database naar model invoerbestanden wordt uitgevoerd met behulp van ETL-tools (Extract, Transform en Load). FME en GeoKettle zijn voorbeelden van dergelijke ETL-tools.

Wat is inmiddels gerealiseerd? (stand van zaken eind 2017)

  • Een gedragen datamodel HYDAMO, gebaseerd op DAMO, waarmee een oppervlaktewatermodel en een grondwatermodel gemaakt kan worden. De werkversie (najaar 2017) is hier beschikbaar!
  • Een werkende NHI-database in PostGreSQL formaat, waarin door waterbeheerders aangeleverde data wordt ontsloten.
  • De NHI database is live operationeel benaderbaar via het dataportaal NHI en via gebruikelijke desktoppakketten (QGis, ArcGIS). De database is zodanig opgezet dat deze werkt in combinatie met andere databases en werkprocessen.
  • In de eerste fase (2016) is het datamodel en de database getest voor een klein pilotgebied, in de tweede fase (2017) is het datamodel toegepast voor het beheergebied van de Dommel en het datamodel nog verder aangescherpt. Dit heeft geleid tot een gestandaardiseerde workflow waarmee de NHI database gevuld kan worden en voorbeelden van het afleiden van grond- en oppervlaktewatermodellen uit de database, met behulp van een modelgenerator.

Verdere ontwikkeling en toepassing is voorzien in 2018, in samenwerking met de ontwikkeling van de CDL (Centrale Distributie Laag, waterschapshuis). De CDL geeft de mogelijkheid om voor alle waterbeheerders geautomatiseerd een aanzienlijk deel van de waterbase te vullen. HYDAMO bevat de voor modellering benodigde completere beschrijving van de attributen en objecten, die mogelijk later in de CDL kunnen worden overgenomen.

Welke mogelijkheden biedt de oppervlaktewatermodule NHI?

  • Alle waterschappen en Rijkswaterstaat kunnen gebruik maken van dezelfde datastandaard en modelgeneratoren, als ze de hydrologische database vullen met hun oppervlaktewatergegevens.
  • Oppervlaktewatergegevens ten behoeve van modellering kunnen eenvoudiger worden geactualiseerd, omdat er een gestructureerde workflow met eenduidige definities is.
  • Oppervlaktewatergegevens worden uitwisselbaar via (inter)nationale standaarden.
  • De kwaliteit van de oppervlaktewatergegevens kan landsdekkend inzichtelijk worden gemaakt.
  • Oppervlaktewatergegevens krijgen uiteindelijk een uniforme kwaliteit.
  • Het ontsluiten van een tijdlijn van databases, van historische databases (bijv. van voor herinrichting beek) tot databases voor toekomstige zichtjaren (bijv. op basis van toekomstscenario’s).
  • De basis voor een nationaal uitwisselmodel (UM Aquo) voor hydrologische gegevens.
De rapportage is hier ontsloten (versie eind 2017).
 

Wat gaat er nog gebeuren? (stand van zaken 2018)

  • In het voorjaar van 2018 zijn voorbereidingen getroffen om de database te vullen voor de rest van Nederland. De verwachting is dat in nauwe afstemming met de ontwikkeling van het CDL eind 2018 aanzienlijk meer gegevens voor het oppervlaktewater zijn ontsloten. Daarvoor wordt samen met de waterschappen gewerkt aan het vullen van de database. Een begin is gemaakt in Zuid Nederland, met de waterschappen De Dommel, Aa en Maas, Limburg en Brabantse Delta.
  • Workflow voorbeelden, Pentahoo scripts voor het laden van de data naar de hmdb database en de laatste versie van de XSD zijn beschikbaar in de Github van Erik de Rooij: 

    https://github.com/erikderooij/nhi