Skip to content
Homepage

Jaarlijkse landgebruikskaart NHI

Type: Basisdata

Ontwikkelaar: HKV en Witteveen+Bos

Korte omschrijving: De jaarlijks variërende landgebruikskaart voor het NHI is een landsdekkend en grensoverschrijdend bestand en voorziet de gebruiker van actuele en nauwkeurige informatie over het grondgebruik in Nederland en een zone van 50 km in het buitenland. De basiskaarten - met landgebruiken uit de bronbestanden - zijn beschikbaar op een resolutie van 0,5 bij 0,5 m en zijn gegenereerd door het combineren van de relevante basisregistraties grootschalige topografie en Percelen - gewaspercelen (BGT en BRP), CORINE, LGN en de OBN-kaart[1] die de dichtheid van naaldbos beschrijft. De basiskaarten zijn omgezet naar MetaSWAP-klassen, natte oppervlak en verharde oppervlak op gridresoluties van 25 m × 25 m.

In 2023 is de eerste versie van de NHI-landgebruikskaarten gepubliceerd. In 2026 is een update aan de landgebruikskaarten gedaan. Daarbij gaat het onder meer om:

  • een betere categorisering van loofbos/naaldbos en onderscheid in ‘gewoon naaldbos’ en ‘donker naaldbos’;
  • jaarlijkse differentiatie van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) als bronbestand voor de NHI-landgebruikskaarten. Dit is van belang voor een juiste weergave van het bebouwde gebied;
  • aanscherpingen aan de koppeltabel naar MetaSWAP-klassen en percentages verhard oppervlak;
  • verdere, kleinere aanpassingen aan de procedure voor het genereren van de NHI-landgebruikskaarten;
  • genereren van jaarlijkse NHI-landgebruikskaarten voor 2023 t/m 2025;
  • een herziening van de jaarlijkse NHI-landgebruikskaarten voor 2010 t/m 2022, namelijk met de aanpassingen aan de procedure en scripts. Hiermee is voorkomen dat er een verschil ontstaat tussen de kaarten van 2010 t/m 2022 en de kaarten van 2023 t/m 2025.

[1] Referentie: Voortman, B. (2023). De verdamping van bossen - Een kaart van relatieve ruimtelijke verschillen. Utrecht, Moisture Matters, Rapport nummer: 2023.001.

Aandachtspunten bij gebruik: Uit de update in 2026 zijn twee resterende punten naar voren gekomen. Het eerste punt is dat op de MetaSWAP-kaarten voor heel Nederland grote gebieden van stedelijk grasland opvallen, onder andere bij het militaire oefenterrein ’t Harde en bij het Groesbeekse Bos. Deze gebieden staan in de BGT als ‘groenvoorziening’. Om dit op te lossen kan voor bepaalde tegels (5 km bij 5 km) of gebieden (buiten bebouwd gebied) een andere keuze gemaakt worden in de koppeltabel naar MetaSWAP-klassen of in de combinatie van bronbestanden. Het tweede punt is dat nader onderzoek nodig is voor een correctie bij opschaling naar een gridresolutie van 250 m × 250 m om te zorgen dat landgebruiken over een groter gebied in verhouding blijven.

Bij de oplevering van de versie 2023 is het volgende aandachtspunt geplaatst: Verder nemen de percentages nat en verhard oppervlak (sterk) toe bij gebruik van de nieuwe kaarten. Het is de vraag of gebruik van deze kaarten tot onverwachte afwijkingen in modelresultaten leidt. Het verdient daarom aanbeveling om aandacht te besteden aan een beoordeling of het gebruik van deze nieuwe kaarten in regionale modellen of in het LHM leidt tot logische simulaties. In praktijk bleek dat diverse implementaties het SOPP halveerden in hun modellering. In de nieuwe versie (2026) zijn aanpassingen in de berekening van het SOPP doorgevoerd. De praktijk zal de uitwerking hiervan op de modellering nog moeten bewijzen.

Binnen NHI gebruikt voor: Modelinvoer landgebruik MetaSWAP, WOFOST, TRANSOL

NHI-tooling: Ontwikkeld om landgebruik uit BGT, BRP, BBG, CORINE en LGN te ontsluiten en te vertalen naar invoer voor MetaSWAP (Sectie 3.2.2 en 3.2.3 van de tooling documentatie).

Meer info: bij de tool, in de toelichting (Readme) en de handleiding in de vorm van een Jupyter-notebook

Beschikbaar via: De meest recente landgebruikskaart (met grove resolutie) is beschikbaar op het Dataportaal. Via de NHI helpdesk zijn opvraagbaar:

  • een verzamelbestand met alle jaarkaarten (periode 2010-2025) met MetaSWAP-landgebruiken, inclusief Stedelijk Oppervlak (SOPP) en Nat Oppervlak (NOPP) op 25 x 25 m resolutie (versie 2026);
  • de basiskaarten per jaar (periode 2010-2025) op 0,5 x 0,5 m (versie 2026);
  • een ZIP-bestand met een voorbeeldproject (QGIS) met laagstijlen voor de landgebruikskaarten, en overzichtstabel (PDF) welke bronnen per jaar zijn gebruikt om de kaart te genereren (versie 2026);
  • een verzamelbestand met alle jaarkaarten (periode 2010-2022) MetaSWAP-landgebruiken, inclusief Stedelijk Oppervlak (SOPP) en Nat Oppervlak (NOPP) op 25 x 25 m resolutie (versie 2023);
  • een verzamelbestand met alle jaarkaarten (periode 2010-2022) MetaSWAP-landgebruiken, inclusief Stedelijk Oppervlak (SOPP) en Nat Oppervlak (NOPP) op 250 x 250 m resolutie (versie 2023);
  • de basiskaarten per jaar (periode 2010-2022) op 0,5 x 0,5 m (versie 2023).

De link naar de tool, waarmee de kaarten zelf te reproduceren dan wel te wijzigen zijn, is hier te vinden: nhi_landgebruik · GitLab.

Gedetailleerde Omschrijving, inclusief verschillen met eerdere versie van de kaarten (2023). Onderstaand is beschreven welke bronnen zijn gebruikt in de totstandkoming van de kaarten.

De Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is een digitale kaart van Nederland waarop gebouwen, wegen, waterlopen, terreinen en spoorlijnen zijn vastgelegd. De kaart is op 20 centimeter nauwkeurig en bevat veel details, zoals je die in de werkelijkheid ook ziet. Denk aan bomen, wegen en gebouwen.

  • NHI-landgebruikskaarten uit 2023: Voor het genereren van de jaarlijkse landgebruikskaarten voor 2010-2022 werd gebruik gemaakt van de versie van 1 maart 2023;
  • NHI-landgebruikskaarten uit 2026: Voor elk jaar is gebruik gemaakt van de versie van 15 mei van het betreffende jaar. De BGT start in 2016/2017, dus het is mogelijk om vanaf 2017 te differentiëren met de BGT per jaar.

De Basisregistratie Percelen – Gewaspercelen (BRP-Gewaspercelen) bestaat uit de locatie van landbouwpercelen in Nederland met daaraan gekoppeld het geteelde gewas op 15 mei van dat jaar. De BRP wordt jaarlijks geüpdatet.

Het Bestand Bodemgebruik (BBG) is een door het CBS gepubliceerde digitale kaart van Nederland. Deze kaart geeft per gebied het dominante bodemgebruik op maaiveldniveau weer. De locatie van kassen wordt op basis van deze brongegevens gedefinieerd.

  • NHI-landgebruikskaarten uit 2023: Gebruikt voor de locatie van kassen;
  • NHI-landgebruikskaarten uit 2026: Deze bron is niet meer gebruikt. Voor kassen is het LGN gebruikt.

Het werkprogramma CORINE (coördinatie van informatie inzake de toestand van het milieu) voorziet in de inventarisatie van de Europese landbedekking, onderverdeeld in 44 landbedekkingscategorieën. Ook is te zien wat er sinds de jaren 1990 tussen de categorieën is veranderd over perioden van zes jaar. De landbedekking en de veranderingen daarin worden getoond door middel van een cartografische visualisatie met hoge resolutie, CORINE Land Cover (CLC). Deze kaart wordt gebruikt om het buitenlandse gedeelte van de NHI-landgebruikskaart te genereren. De laatst beschikbare versie van CLC is uit 2018. Deze versie is toegepast voor het buitenlandse gedeelte voor alle jaren van de NHI-landgebruikskaarten.

Het Landelijk Grondgebruiksbestand Nederland (LGN) wordt door de WUR gepubliceerd. Het bestand is gebaseerd op een combinatie van geodata, waarbij satellietgegevens een belangrijke informatiebron zijn. Sinds LGN2018 heeft het bestand een resolutie van 5 × 5 meter. Geaggregeerde versies naar 25 × 25 meter zijn ook beschikbaar.

Vanuit twee kaarten die zijn gemaakt voor het Kennisnetwerk Ontwikkeling en Beleid Natuurbeheer (referentie: Voortman, B. (2023). De verdamping van bossen - Een kaart van relatieve ruimtelijke verschillen. Utrecht, Moisture Matters, Rapport nummer: 2023.001) is een kaart gebruikt die de dichtheid van naaldbos beschrijft. Deze kaart is gebruikt om onderscheid te maken tussen ‘gewoon naaldbos’ en ‘donker naaldbos’.