MOZART en DM
Met de modelcodes van MOZART (het Model voor de Onverzadigde Zone voor landelijke Analyses en Regionale Toepassingen) en DM (Distributiemodel) kunnen de regionale en landelijke verdeling van oppervlaktewater berekend worden. Deze modelcodes worden gebruikt voor het oppervlaktewatersysteem in het Landelijk Hydrologisch Model (LHM). Ze worden op het moment van schrijven vervangen door RIBASIM (link). Dit is nodig omdat de modelcodes Mozart en DM weinig mogelijkheden bieden om de schematisatie te verbeteren. Ook sluiten de modelcodes niet goed aansluiten bij het regionale waterbeheer.
Qua schematisatie en concepten houdt MOZART een regionale waterbalans bij en verdeelt het beschikbare water over verschillende toepassingen. Bij regionale watertekorten wordt gebruik gemaakt van een verdringingsreeks. DM verdeelt aan de hand van verdeelsleutels beschikbaar water over een (nationaal) netwerk van knopen en takken. MOZART en DM worden in de praktijk gekoppeld gebruikt; bijvoorbeeld in landelijke studies naar waterbeschikbaarheid. Bij dit gebruik kunnen regio’s van meerdere MOZART eenheden (districten) gekoppeld worden aan knopen in DM. Via het landelijke netwerk in DM kunnen regionale wateroverschotten in MOZART-districten worden gebruikt om bijvoorbeeld watertekorten in andere MOZART-districten aan te vullen. Modelinvoer die aangepast kan worden zijn bijvoorbeeld de eigenschappen van knopen, takken en districten. Belangrijkste modeluitvoer zijn debieten en peilen in het landelijke en regionale netwerk. Beschikbare tooling voor deze modelcodes is MOZARTIN. Aandachtspunten voor MOZART en DM variëren van fouten in de modelopzet tot onvolkomenenheden in de schematisatie van het landelijke/regionale netwerk.
MOZART en DM kunnen verder nog gekoppeld worden aan MODFLOW en MetaSWAP – en daarbij optioneel ook nog aan WOFOST en TRANSOL. Deze koppeling vormt de basis van het Landelijk Hydrologisch Model (LHM).
MOZART en DM werden ontwikkeld door Deltares en zijn via deze partij verkrijgbaar. Er vindt echter geen actief beheer en onderhoud meer plaats aan deze modelcodes en alleen de schematisatie wordt onderhouden. Handleidingen van MOZART en DM zijn te vinden in de verschillende beschrijvingen van het LHM. Ook staan er goede beschrijvingen van de modelcode en concepten in de rapporten met regionale modelschematisaties van MOZART en DM (bijvoorbeeld die van Friesland en Noord-Holland, link). Hieronder kunnen de beschikbare documenten download worden:
Distributiemodel_deel_A_Friesland_en_Noord-Holland_2009
Distributiemodel_deel_B_West_Nederland_2009
Distributiemodel_deel_C_noord_Oost_en_Zuid_Nederland_2009
Distributiemodel_deel_D_Zuid_Nederland_2009
Distributiemodel_deel_E_Delfland_en_Dommel_2009
Distributiemodel_deel_F_Brielse_Dijkring_2009
1220072-015-ZWS-0002-r-LSM_achtergronddocument_def
201303_Achtergronddocument_LSM_1
VanafLHM4.0_memo_DM_gewenste_debieten
DM_vaste_lozingen_onttrekkingen
VanafLHM3.4_memo_DM_vaste_lozingen_onttrekkingen
VanafLHM3.6_Netwerk_inlaten_afhankelijk_van_chloride
VanafLHM3.3_districten_chloridenormen
VanafLHM3.0_ImplementatieGrenspeilen_in_DM_maart2012
NHI2008DR5_v3_Freatische lekweerstanden
Update december 2024:
Het is voorzien dat deze modelcodes in 2025 worden vervangen door Ribasim.